على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

985

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تنفل ( tanaffol ) م . ع . نافله گزاردن و تنفل على اصحابه : گرفت از غنيمت افزونتر از آنچه ياران وى گرفته بودند . تنفه ( tanfe ) ا . پ . تنفسه و قسمى از بساط گرانبها . تنفيخ ( tanfix ) م . ع . فرو دميدن . تنفيذ ( tanfiz ) م . ع . روان كردن نامه و فرمان و فرستادن نامه و فرمان . تنفير ( tanfir ) م . ع . رمانيدن و نفره عليه : به چيرگى وى حكم كرد بر وى و نفر عنه ( بصيغهء امر ) يعنى لقب ناپسند بنه بر وى كانه عندهم تنفير للجن و العين عنه . تنفيز ( tanfiz ) م . ع . بر جهانيدن كودك را . و تير بر ناخن گردانيدن تا كجى از راستى آن معلوم گردد يق نفزت السهم على ظفرى . تنفيس ( tanfis ) م . ع . آسايش دادن و رهايش بخشيدن از غم يق نفس كربته عنه اى فرجه . تنفيش ( tanfic ) م . ع . به انگشتان پراكندن چيزى را . و واخيدن پنبه و پشم و موى را . تنفيض ( tanfiz ) م . ع . سخت فشاندن جامه و درخت . تنفيق ( tanfiq ) م . ع . به نافقاء بيرون آمدن كلا كموش و نافقا . ساختن . و روائى دادن رخت و سلعه را . تنفيل ( tanfil ) م . ع . غنيمت دادن . و سوگند خورانيدن . و دور نمودن از يار خود . تنقاد ( tanq d ) م . ع . نقد نقدا و تنقادا . مر . نقد . تنقاص ( tanq s ) م . ع . نقص نقصا و نقصانا و تنقاصا و منقصة . مر . نقص . تنقام ( teneqq m ) م . ع . نقم منه نقما و تنقاما . مر . نقم . تنقب ( tanaqqob ) م . ع . تنقبت المراة تنقبا : نقاب انداخت آن زن بر روى خود . تنقث ( tanaqqos ) م . ع . دلدارى كردن و مهربانى نمودن يق تنقثت المراة اذا استمالها و استعطفها . و شتافتن يق خرج يتنقث : بيرون آمد و مىشتافت . تنقد ( tanaqqod ) م . ع . سره كردن درم و جز آن را . تنقذ ( tanaqqoz ) م . ع . رهانيدن . تنقر ( tanaqqor ) م . ع . باز كاويدن از چيزى . تنقص ( tanaqqos ) م . ع . عيب كردن و بد گفتن يقال هو يتنقص فلانا اى يقع فيه و يذمه . تنقص ( tanaqqoz ) م . ع . قطره قطره چكيدن خون . و بانگ كردن استخوان . و آواز برآوردن بنا وقت شكستن . و كفيدن زمين از سماروغ . تنقط ( tanaqqot ) م . ع . اندك اندك اخذ كردن خبر را . و تنقط المكان : خجك دار گرديد جاى از گياه پاره‌ها . تنقطار ( tonqat r ) و ( tonqot r ) و ( tonqet r ) ا . پ . پاسبان . و شمع باريك و بلندى كه از سر شب تا صباح بسوزد . تنقطارى ( tonqat ri ) ا . پ . شغل پاسبانى در شب و شب پاسبانى . تنقل ( tanaqqol ) م . ع . بسيار نقل و تحويل گرديدن يق نقلته فتنقل . و تنقل به : خورد آن چيز را پس از آشاميدن شراب . تنقل ( tanaqqol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه بطور مزه و گاه‌گاه خورند مانند آجيل و حلوا و جز آن و گاگا و لب چرا نيز گويند . تنقلات ( tanaqqol t ) ا . پ . - مأخوذ تازى - تنقلها و آجيلها و شيرينيها و هر چيزى كه كم كم و گاه گاه خورند و گاگاها . تنقى ( tanaqqi ) م . ع . برگزيدن . تنقيب ( tanqib ) م . ع . رفتن در جهان . و در شهرها گريزان گشتن قوله تعالى فنقبوا فى البلاد . تنقية ( tanqeyat ) م . ع . پاك كردن . تنقيث ( tanqis ) م . ع . شتافتن . تنقيح ( tanqih ) م . ع . مغز بيرون كردن از استخوان . و پاكيزه كردن تنهء درخت را از شاخ ريزه و شعر را از كلام ركيك . تنقيح ( tanqih ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكيزگى و پاكى و پاك شدگى و تفتيش و تفحص و جستجو و تحقيق . و تنقيح كردن : پاك و پاكيزه كردن از زوايد و عيوب و خالص كردن . تنقيح طلب ( tanqih - talab ) ص . پ . هر امرى كه تحقيق و تفتيش در آن لازم باشد . تنقيد ( tanqid ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بمعنى تنقاد و انتقاد كه بواسطهء عمل اماله تنقيد مىگويند مانند اعتماد و اعتميد و كتاب و كتيب . تنقيذ ( tanqiz ) م . ع . رهانيدن ( شدد للكثرة ) . تنقير ( tanqir ) م . ع . باز كاويدن از چيزى يق نقره و عنه . و نقر الطائر فى الموضع : نرم كرد جاى را آن مرغ تا بيضه نهد . و نقر باسمه : خواند آن را از ميان قوم . تنقير ( tanqir ) ا . ع . بانگى شبيه بصفير . تنقيز ( tanqiz ) م . ع . رقصانيدن كودك و بر جهانيدن آهو را . تنقيس ( tanqis ) م . ع . سياهى در دوات كردن . و لقب نهادن كسى را .